Валерий Николаевич Луковцев
Ити Иван Семенович эппитин курдук биhиги Чурапчыга тахса сырыттыбыт. Чурапчыга дьон-сэргэ билиІІи буола турар быhыыны-майгыны сµрдээ±ин долгуйан туран кэтээн кірі олороллор эбит. Уонна биhиги этиибитин, кэпсээмитин олус сэргээн иhиттилэр. «Улуус µрдµнэн, нэhилиэктэринэн конституцияны кімµскµµр хамсааhыны тэрийиэ±иІ»,- диэн биhиги ытыктабыллаах суруйааччыбыт Василий Семенович Егоров-Тумарча ыІырыытын ійііннір «тэрийэбит» диэтилэр. Онон нэhилиэнньэ ійдµµр бу тыын боппуруос буоларын. Боростуой дьон ордук тыа сирин олохтоохторо наар биhиги оннубутугар кимнээх эрэ кыhаллаллара буолуо, депутаттар дуу, салалтабыт дуу, кимнээх эрэ Шамаевтаах дуу диэн. Ол гынан баран кинилэр хайдах маннык буолуой, тугу гынабытый диэн сµрдээ±ин абатыйан олороллор, хамсаныахтарын ба±араллар. Дьэ онон биhиги бу мунньа±ынан быhаарыы ылынан, уопсай хамсааhыны таhаарыахтаахпыт.
Аны Жириновскай этиитин иhиттигит. Кини нууччалыы эттэххэ застрельщик оруолун толорор. Аан маІнай «пробнай шары» кини быра±ар, шут аІардаах курдук кістір киhи. Ол да буоллар бу Государственнай Дума±а бэрэссэдээтэли солбуйааччы. Хаhыс киhи буоларый оччо±о Россия±а? Олох улахан киhи. Биhиги оонньуу-кµлµµ курдук ылынабыт, ол гынан баран улахан дьыаланы кини оІоро сылдьар киhи. Дьэ ол киhи оннуктар-манныктар, сепаратистаабыттар-ба±астаабыттар тібілірµн быhыта тардыахха наада диэн этэр. Ити кимнээх тылларын этэрий? Ити билиІІи былаас тылын-іhµн ордук холустук, балтаччы этэр. Онтон билиІІи киин былаас демократия±а оонньообута буолар, наар боруобалаан кірір. «Прокурорунан боруобалыахха, Жириновскайынан ититиэххэ, кимнээ±инэн эрэ маннык гыннарыахха, тіhі бэринэр эбиттэрий?,- диэн.
ҐірэхтээhиІІэ национальнай региональнай компонены суох оІорор туhунан сокуону Татарстан республикатын президенэ Шаймиев бэйэтинэн кµµскэ утарда: «Бу хайда±ый, оччо±уна татаар о±олоро подвалга олорон тіріібµт тылларынан µірэнэллэр дуо?». Итинэн сибээстээн этиэхпин ба±арабын, биhиги Ил Тµмэммитигэр сор±олоро олох да норуот интэриэhин кімµскээбэт, ханнык эрэ партия ыйыытын толорор дьоннор кэлбиттэр. Иhиттигит, биллигит ини, бу ааспыт сессия±а Голомарева диэн µірэхпит, наукабыт, культурабыт комитетын салайааччы, Јліінтін тірµттээх киhи: «федеральнай сокуону толоруоххайыІ, национальнай региональнай компонены ылан кэбиhиэххэйин»,- диэн этии киллэрдэ. Бу аата тугуй? Кини биhиэхэ саха тылын, эбээн, эбэІки тылларын кэ±иннэрэргэ сорунар киhи дуу, биитэр биhиги интэриэспитин кімµскээн µлэлиэхтээх депутат дуу.
Тыа сиригэр олох олус ыараата. От тиэйтэрии 15 тыhыынча солкуобайга тиийдэ, уматык сыаната наhаа ыарахан. Бу дьоннор хайдах оттонон-мастанан олороллоруй? Правительство, тыа хаhаайыстыбатын министерствота, депутаттар онон дьарыктанар программа бі±іті ылыммыппыт дииллэр. Ону тыа дьоно биhиэхэ кыhамньы кірµлµннэ диэбэттэр. Биэс-алта сыллаа±ыта Роман Романович Егоров уонна Егоров Василий Назарович-Тумарча суруйааччылар съездтэригэр айдаараннар µµт сыанатын 20 солкуобайга тиийэ µрдээн турар. Онтон чурапчылар улуус µрдµнэн 26 солкуобай тута олороллор. То±о диэтэххэ кинилэр тутар кыахтаахтар, переработкалыыр кыахтаахтар.
|
