Оготоев Семен Морович
Биhиги кэммитигэр сµрдээх кытаанах боппуруостар туран эрэллэр. 20-30-с сыллаардаахха курдук, Саха сирэ Россия баар буолаллар дуу суох дуу диэн боппуруостар туран эрэллэр. Ону да±атан эттэххэ политическай, экономическай, социальнай кризис боппуруоґа сµрдээх кытаанахтык туруо дии саныыбын. Россия былааhа бµгµн экономическай да, социальнай да іттµнэн дьону хайдах да атыннык тутар кыа±а суох. Онон политическай іттµнэн киирэн дьону тутан-хабан, онон урукку территориялары тутан хаалларар сыаллаах-садаачалаах олорор. Ити хамсааhын барбыта хас да сыл буолла. Биир тірµітµнэн алта сыллаах президент соруогун анааhын буолла. Холбоон ити уон икки сыл буолара буолуо биhиги усулуобуйабытыгар. Ити бириэмэ устатыгар Россия±а ассиметричнай федеративнай структураны суох оІорон симметричнай оІоруу буолуо. Ол аата Америка курдук биир бырааптаах субьектары оІоруу. Ол иhин уон икки сыллаах болдьох оІоґулунна, ону биhиги депутаттарбыт µірэ-кіті куоластаатылар.
Саха сирэ бµгµІІµ Россия±а бэйэтэ биир туспа суоллаах-иистээх субъект буолар. Биhиги Конституциябытын уларытааhын федеративнай тутулу уларытыыга тириэрдиэн сіп. Маны былаас кµµскэ продавливайдыы сатыа±а. Дальневосточнай Федеральнай уокурук диэн тэриллибитэ ыраатта, сыала-соруга субъектары тэІнээhин.
Уон сыл устата араас хамсааhыннары тэрийэн, араас протестары оІорон а±ай кэллибит диэххэ наада. Ити биир эрэ матыыбынан, биир эрэ, киhи ніІµі олоххо киирэр. Онон Иван Иванович Шамаев салайар общественнай киинин ніІµі тэрийиэххэ диибин.
Мин санаабар туруулаhан туран киирсиэххэ наада. Бу кэнниттэн биhиги кілµінэ быhаарбатахпытына, о±олор быhаарар кыахтара суох.
Миитиннэри, пикеттары тэрийээhин, правовой іттµнэн суукка биэриэххэ диэн. Биир эмэ государственнай праваны µірэтэр киhи баара дуу суо±а дуу.
«Республика» диэн хамсааhыны рекламалаан, биhиги хаґыаттарга, телевидение±э тахсар кыахпыт суох. Ити билиІІи кэмІэ тыын боппуруос буолан хаалла. |