Георгий Михайлович Артемьев

Бµгµн тэрээhин боппуруостара кірµллµіхтээхтэр. Бу мунньахха ыІырыы биэрэллэригэр Иван Иванович уонна Егор Петрович ыстатыйаларын уонна «Якутск вечерний» хаhыакка тахсыбыт µс ыстатыйаны тµмэн кыра памятка курдук биэрбиттэрэ, маннык боппуруостары дьµµллэhэбит диэн. Бµгµн биhиги биир тµмµккэ кэлиэхтээхпит, государствобытын кімµскµµбµт дуу, эбэтэр атын боппуруостарынан дьарыктанабыт дуу диэн. Прокурор протеhын утарабыт диэн ійдібµл хайаан да баар буолуохтаах.

Биhиги Бµлµµ, Сунтаар, Ньурба, Ґіhээ-Бµлµµ улуустарынан сылдьан кэллибит, нэhилиэнньэни кытта кірµстµбµт. Ити боппуруоhу эмиэ ыйыталлар. Государыстыбабытын кімµскµµбµт уонна Конституциябыт биhиги сµрµн сокуоммут буоларынан диэн этэбит. Россия Конституциятыгар сіп тµбэhиннэрэн кэлбиппит уонна атын уларытар сокуон да суох.

Партиялар тустарынан таарыйыахпын ба±арабын. Билигин Саха Республикатыгар Ил ТµмэІІэ регистрацияламмыт тµірт партия баар: Единая Россия, Коммунистическай партия, Справедливая Россия. Онтон Аграрнай партиялар эрэйдээхтэр Единэйгэ бардылар. Биhиги партиялар позицияларын билиэхтээхпит уонна «партиялар бу боппуруоhу дьµµллэhиІ» диэн мунньах тµмµгµн кинилэргэ тиксэриэхтээхпит, кинилэр хайа диэки сылдьалларын кірµіхтээхпит. Иккиhинэн, биhиги сµрдээх элбэх общественнай тэрилтэлэрдээхпит, кµµстээх тэрилтэлэр бааллар диэн мин аа±абын. Холобур «Конгресс народа Саха» диэн. Бу тэрилтэлэргэ сурук ыытан баран тылланыахха наада: «Биhиги тиийэммит позициябытын эhиэхэ докладтыыбыт, информациялыыбыт. Биhигини приемнааІ, мунньаххытын анааІ». Дьону тµмµµ билиІІэттэн са±аланыахтаах, регистрацияланарбытын кэтэспэккэбит. Суверенитеппыт боппуруоhа – сµрµн боппуруос буолар. Дьон-сэргэ ійдіін, ылынан тµмсэр буоллахпытына биhиги кыайыылаах буолуохпут.

29-30 чыыhылаларга Москва5а коммунистическай партия делегатынан талыллан мунньахха сырыттым. Онно программа та±ыста: национальнай государство титулун кімµскµµбµт диэн. Ол аата коммунистическай партия биhигини кытары биир санаалаах эбит диэн этиэхпин ба±арабын. «Билигин олорон хаалбыт чэрчибитинэн хаалыаххайыІ уонна кимиэхэ да претензиябыт суох»,- диэн этэбит.

Жириновскай этэр: «Национально-государственнай тутул суох буолуутун республикалары суох оІордохпутуна эрэ кыайабыт». Ити боппуруостарга биhиги кыайан саІарбат уонна кімµскэммэт буоллахпытына син биир салгыы хаамтаран барыахтара. Биhиги территориябыт баар уонна онно республика буолан турабыт. Российскай Федерация±а дуогабарынан киирбит уонна дуогабар быґыытынан олорор дьон буолабыт. Уонна суверенитеппытын уонна республикабыт статуhуттан аккаастанар буоллахпытына, ханнык да дуогабарга билиммэккэлэр кыраайдары, уобаластары уонна адьас кып-кыра уобаластары кытта анньан кэбиhэн баран µрдµбµтµнэн таах хаамыталыы сылдьыахтара. Онон регистарцияны ыытар сіп, уопсай тµмсµµнµ киллэрэр сіп.