Шамаев Иван Иванович

Ый анараа іттµгэр Республика прокурора Анатолий Подласенко Ил ТµмэІІэ бырачыас тµhэрдэ. Бырачыас ис хоґооно Республика тірµт сокуонугар, Россия сокуоннарыгар сіп тµбэспэт ыстатыйалар, ыстатыйа пууннара уонна чаастара бааллар диэн. Бырачыас туhунан «Якутск вечерний» хаґыакка, «Сахалайф» сайтка тахсыар дылы биhиги билбэт этибит. Бырачыас бала±ан ыйыгар бэриллибит. Ол гынан баран 2001 сылтан са±алаан конституция±а кіннірµµлэр киирэ туралларын билэр буолан киhи аахайбат. Онон Конституция ханнык ыстатыйаларын туоратар бырачыас оІоhуллубутун билэн эрэ баран биhиги дьэ соґуйдубут. Быhаччы этэр буоллахха «национальнай государственнай статуспутун кімµскµµр сµрµн ыстатыйаларбытын сотуІ» диэн ис хоhоонноох бу бырачыас. Јскітµн ити бырачыас олоххо киирдэ±инэ, биhиги бэйэбит государственнай статуспутун, иккиhинэн территориябыт чіл буолуутун, кімµскµµр кыа±а суох буолан хаалабыт. Жириновскай Государственнай Дума±а былырыын эппитэ киэІ араІа±а тар±аммата±а. Онтон быйыл аhа±астык телевизорга эттэ: «Биhиги национальнай республикалары барыларын сабаттыахтаахпыт. Ону барытын биир сокуонунан оІорон кэбиhиэххэ наада». Мин итини а±ыйах хонуктаа±ыта, муІутаабыта ый анараа іттµгэр телевизорынан харахпынан кірбµтµм, кулгаахпынан истибитим.

Биhиги салалтабыт маннык µлэлиир - бастаан оІорор,  онтон толкуйдуур. Со±уруу Осетия уонна Абхазия бэйэлэрэ туспа государыстыба буоллулар. Манан сибээстээн атын республикалар эмиэ турунан кэлиэхтэрэ диэн итинник дьаґаллар ылыллаллар. Подласенко Ил ТµмэнІэ тыл этэригэр Чечняны холобурдаабыт этэ: «Суверенитет диэн тыл Чечня±а туохха тириэрдибитин билэ±ит». Саха сирэ уонна Чечня букатын араас дойдулар, араас омуктар, олох атын политическай балаhыанньа, букатын атын менталитет. Чечня холобурун биhиэхэ а±алан сыбааhын букатын сыыґа быhыы буолар. 

Онон биhиги маннык мунньа±ы тэрийдэхпитинэ табыллар диэн сµбэлэспиппит. То±о диэтэххэ биhиги бу саІа дьыл иннигэр оІорботохпутуна тохсунньу сµµрбэтигэр эрэ оІорор кыахтаахпыт. Онуоха дылы бириэмэ ыраатар, процесс дириІиир. Ол иhин биhиги билигин мустан мунньахтыырбыт саамай сіптііх.