Киһи эриэнэ иһигэр, диэн өс хоһооно баар, ол да буоллар бу Барыыһап эппит тыллара саха киһитин санаатын көтөҕөллөр

ОЛОХПОР УЛАХАН ОРУОЛЛААХТАР

- Башарины кытта алтыспытын дуу?

- Мин Башарины кытта алтыhан ылбыт тvгэннээхпин. Хаан-уруу еттvнэн сибээстээхпин.

80-с сыллар ортолоругар сибээhин сергvппvтэ. Улууhугар тардыhыыта кvvhvрбvтэ. О5о сылдьан vерэ5и батыhан, эрдэ тэйбит буолан, тереебvт улууhугар теннер ба5ата кvvhvрбvтэ. Онно тирэ5ирэн хас да тегvл кэпсэтэн турабыт. Нэhилиэктэр историяларын балачча кэпсээбитэ.

Кини тереебvт нэhилиэгиттэн мин а5ам терvттээх буолан, балайда интэриэhиргээн, ким сыдьаана буоларбын билсэн, сvрдээ5ин тапсан испиппит. Yлэ-хамнас vтvрvйэн, киhилии сыhыаммытын чопчу олоххо киллэрбэтэхпит, кини уолун кытта балайда чугас сыhыаннаахпыт. Чурапчыга Далан курдук тулхадыйбат авторитет. Кинилэртэн сvбэлэтиэххэ наада диэн этээччилэр, наадалаах боппуруостарга.

- Эйиэхэ улахан дьону кытта алтыhыын туох оруоллаа5ый?

- Кинилэр миигин «Дьегvер, маннык буол» диэн эппэтэхтэрин vрдvнэн, сабыдыал баар. Холобур, Далан миэхэ биир ылыннарыыта: киhи киhиэхэ сыhыана оло5ун тухары уларыйыа суохтаах диэн, чиэhинэй буолуохтааххын, дьонно куhа5ан ейдебvлv vескэтиэ суохтааххын диэн.

Миэхэ оскуолаттан хара елvер диэри: «Дьэ, о5ом эрэ буолларгын, дойдун дьонун-сэргэн интэриэhиттэн тахсыбат дьайыылары онорор эрэ буоллаххына, елен-охтон биэриэн суо5а, vчvгэйдик сылдьыан» диирэ. Ол мин оло5ум тухары салайтарар салайтарыым. Ол да иhин кэлин араастаан эккирэтиhэ, туората, сууллара сатаабыттара да5аны, итинэн салайтарар буоламмын кvн бvгvнvгэр диэри сылдьабын. Сvбэлиир этэ: «Киhи туhугар куhа5аны онорума, куhа5аны санарыма, санаама, оннук буолбатаххына, кэнники бэйэ5эр эргиллэн кэлиэ» диэн этэрэ.

ДАЛАН УУРБУТ ДАЛАhАТЫНАН

- Василий Семенович Яковлев миигин елертен быыhаабыт киhи буоларынан улахан махталлаахпын. Ыалдьан сыттахпына, бу уол буорайбыт, тvргэнник санавиацияны ынырын диэн куоракка телеграмма ыыттарбыта. Онно хойутаабытым буоллар атахпын тэнниэхтээх vhvбvн.

Далан кэлин улахан салайааччы буолбуппар керсен баран эппитэ: «Дьегvер, киhи эрэ буолларгын норуотун туhугар vлэлээ. Оччо5о елен охтон биэриэн суо5а», - диэбитэ. Мин итинэн салайтарбыт буолан элбэхтик туоратыллан баран, хаттаан ейденvллэн, санаттан сана салайар vлэлэргэ анаммыт киhибин.

- Егор Афанасьевич, учууталын Далан «Дьикти саас» диэн романыгар сvнньvнэн эhиги кылааскыт о5олорун прототип оностубута. Кини оччолорго vерэтэр кэмигэр сыылка5а сылдьар курдуга. Ол биллэр этэ дуо?

- Василий Семенович миэхэ тус олохпор киhи быhыытынан улахан оруолламмыта, онон киниэхэ бэйэм ураты ейдебvллээхпин. Ити еттvттэн хайдах эрэ этиэхпин ба5арабын. Кини биhиэхэ 8-10 кылаастарга кылаас салайааччыта этэ. Норуотун иннигэр улаханы суруйар, онорор киhи диэн ейдебvлvнэн салайтарар санаа оччолорго тебебvтvгэр суох этэ.

14-16-лаах о5о сылдьан кинини учуутал уонна киhи быhыытынан ылынар бастакы сылларым этэ. Оччотоо5у кэмнэргэ кини сыылка5а сылдьар курдук ейдебvл суо5а, итинник тvгэннэри ситэ толкуйдаабат этибит.